شیطان را نمی‌شناسیم

موضوع این نوشته، شیطان­‌های تکراری ماه رمضان است. این که چرا شیطان سالی یک بار به مدت یک ماه به شکل یک جادوگر مرد یا زن، مجسم می­شود و آدم خوب­‌ها را گول میزند و بعد شکست می­خورد تا سال بعد؛ و این که چرا شیطان‌­های ما این همه شبیه شیطان‌های فیلم‌های شیطان‌پرستی هالیوود می‌شوند.
وقتی هم که اعتراض می­کنیم یک دسته روایت ردیف می­کنند که در آن‌ها شیطان به شکل آدم ظاهر شده و باقی ماجرا. اما به هر حال جا دارد، چند سوال از آقایان بکنیم؛ اول آن‌که وقتی همه روایت­‌های آن‌چنانی را جمع می­کنیم – تازه بعد از معلوم شدن درست و غلطشان – مگر چند تا می­شوند؟ یعنی در طول تاریخ چند بار تجسم شیطان به صورت بشر گزارش شده که شیطان تلویزیون همیشه خدا این طوری است؟ حالا بماند که معنا و تفسیر شیطان در این روایت‌­ها خودش بحث مفصلی دارد و قضیه به همین سادگی‌­ها نیست که فکر می­کنیم.
خوب، فرض می­کنیم که تجسم شیطان قطعی باشد، اما باز سوال این‌جاست که شیطان برای چه کسانی ناچار است به صورت آدم ظاهر شود. چیزی که روشن است، شیطان عموماً برای فریب دادن ما آدم‌ها خیلی ساده‌­تر از این حرف‌ها عمل می­کند. اصولاً خیلی از ما شیطان را ندیده، دنبالش راه افتاده‌­ایم و بعضی­ هامان داریم دنبال شیطان می­دویم که یک وقت از قافله جا نمانیم. حالا فرض می­کنیم که آدم خوب قصه ما به هیچ قسمی گوشش به حرف شیطان بدهکار نباشد و چاره‌­ای نیست جز این‌که شیطان لباس آدم بپوشد و بیاید حضرت آقا را منحرف کند. در بیشتر این روایت­‌ها هم شیطان برای گول زدن آدم حسابی‌­ها ناچار به این کار شده. پس یک شرط مهم باید توی قصه ما رعایت شود و آن این که آدم خوب ما آن‌قدر خوب باشد که ارزشش را داشته باشد، شیطان زحمت آدم شدن را به خود بدهد.
پس باز هم یک مشکل جدی: شیطان من و تو با آدم خوب قصه باید فرق بکند. گناه من ساده با گناه یک آدم ویژه فرق می­کند. نوع وسوسه­‌ها و انحراف‌ها باید با شخصیت تناسب داشته باشد. اما نمی­دانم چرا شیطان­‌های تلویزیون یک خرده که روی طرف‌شان کار می­کنند فوری به نماز و روزه طرف گیر می­دهند شاید چون سریال دارد در ماه رمضان پخش می­شود. اصلاً خیلی از بی‌نمازها ماه رمضان که می­شود، روزه می­گیرند و نماز هم می­خوانند. ظاهراً این حضرات که از روی روایت! فیلم می­سازند این روایت را ندیده‌­اند که شیطان در این ماه در غل و زنجیر است (یعنی کمتر آدم را اذیت می­کند) به همین خاطر است که شیطان تلویزیون درست در ماه رمضان راه می­افتد توی کوچه و خیابان و برای خودش جولان می­دهد.
سوال­‌ها تمامی ندارد. مثلاً چرا شیطان واقعی این قدر با دقت و ظرافت کار می­کند که کسی به راحتی نمی­تواند دستش را بخواند، اما شیطان تلویزیون از وسط‌­های ماه رمضان قابل پیش‌بینی است ولو می‌رود و چرا و چرا و چرا… .
شاید نویسنده­‌های ما هنوز آن‌قدرها که فکر می­کنند شیطان را نشناخته‌­اند که خودشان را جای او بگذارند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × پنج =